Civilno društvo i njegovi domašaji – između slobode i prijetnji

Dana 21.5.2024. godine u hotelu „Bosna“ održana je tematska diskusija pod nazivom „Civilno društvo i njegovi domašaji – između slobode i prijetnji“ u organizaciji udruženja građana „Pokret Demokratski centar“ iz Banjaluke. Uvodničari u dvosatnu diskusiju su bili Aleksandar Žolja, Dejan Lučka i Dejan Šajinović,. Moderator je bio Igor Davidović, predsjednik Pokreta Demokratski centar.

Razmjena stavova i mišljenja je tekla pod okriljem atmosfere zaprijećenosti i urgentosti. Svi prisutni su skrenuli pažnju na sjednicu Narodne skupštine Republike Srpske, zakazanu za 22.5, na kojoj bi se razmatralo usvajanje Zakona o posebnom registru i javnosti rada neprofitnih organizacija, kolokvijalno poznatog u javnostii kao „Zakon o stranim agenturama“.

Okupljeni su se usaglasili, da ovaj zakon, kao i prethodni set autoritarnih zakona, predstavljaju direktnu prijetnju za demokratske i slobodarske faktore skocentrisane u civilnom društvu Republike Srpske, a naročito za organizacije koje djeluju u Banjaluci. Izražena je bojaznost da je cilj takvog zakona produbljivanje jaza između civilnog društva i šire javnosti Srpske, putem „žigosanja“ nevladinih organizacija koje se ne ustručavaju da zauzmu kritičko stanovište prema vlasti, a što u krajnosti dodatno otežava rad tih organizacija.

Problematizovano je i pitanje međusobne solidarnosti unutar civilnog društva, mogućnosti konsolidovanja, kao i potencijalnog kursa akcije prema ostvarivanju jedinstvene platforme koja bi bila kontrateg autokratskim tendencijama vladajućih u Republici Srpskoj. Ponuđena je refleksija na propuste civilnog društva u prethodnom periodu, a nije izostala ni zdrava doza samokritičnosti.

Uprkos nezavidnom položaju zaprijećenog i nejedinstvenog civilnog društva, razmatrani su i novi oblici strateškog komuniciranja nevladinih organizacija ka javnosti, kako bi se premostila duboka stigmatizacija u javnom mnijenju o radu i društvenom značaju NVO.

Na kraju, izražena je potreba za učestalijim okupljanima ovog tipa i intenzivnijoj saradnji predstavnika civilnog društva u Banjaluci u predstojećem periodu.